Τη στιγμή που οι αγρότες της Κορινθίας περιμένουν ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ με αγωνία την κατασκευή του φράγματος στον Ασωπό, “έσκασε” και η παρακάτω είδηση που δημιουργεί πολλά ερωτηματικά γι΄ αυτό που διαπιστώθηκε στα νερά του Ασωπού!
Πιο συγκεκριμένα…
Στο ΠΑΚΟΕ μεταξύ άλλων αναφέρεται:
“SOS: Εξαιρετικά Επείγον! Χολέρα σε νερά του Ασωπού
Το ΠΑΚΟΕ ΧΤΥΠΑ ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΩΠΟ ΠΟΤΑΜΟ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΑΥΤΟΥ.
ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΑ ΟΙΝΟΦΥΤΑ, ΣΤΟ ΣΥΚΑΜΙΝΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΚΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΣΩΠΟΥ, ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΕ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΤΑΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΠΑΚΟΕ ΣΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ, ΤΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟ ΤΗΣ ΧΟΛΕΡΑΣ.
ΕΦΙΣΤΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ
ΕΠΙΣΗΣ ΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΑΜΕΣΑ ΝΑ ΚΑΘΑΡΙΣΟΥΝ ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΕΛΕΓΞΟΥΝ ΤΙΣ ΕΚΡΟΕΣ ΑΓΩΓΩΝ ΒΟΘΡΟΛΥΜΑΤΩΝ. ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΖΗΤΗΜΑ.
Στον παρακάτω Πίνακα παρουσιάζονται συγκεντρωτικά τα αποτελέσματα των αναλύσεων από το μικροβιολογικό εργαστήριο του ΠΑΚΟΕ για όλα τα σημεία ελέγχου στον Ασωπό ποταμό:
Πίνακας [Y].1: Αποτελέσματα απομόνωσης στελεχών Vibrio σε TCBS agar από τον Ασωπό ποταμό.
| Σημείο Δειγματοληψίας | Ανάπτυξη στο TCBS (Θετικό/Αρνητικό) | Κίτρινες Αποικίες | Πράσινες Αποικίες | |
| 1 | Ποταμός Ασωπός. Δημοτική Κοινότητα Οινοφύτων. Σε περίπου 900 μέτρα μακριά από το σημείο 2. | Αρνητικό (-) | Όχι (-) | Όχι (-) |
| 2 | Ποταμός Ασωπός. Δημοτική Κοινότητα Οινοφύτων. Δεξιά – εργοστάσιο ΓΛΑΡΟΣ Α.Β.Ε.Ε. Κάτω από την Γέφυρα.. | Θετικό (+) | Ναι (+) | Ναι (+) |
| 3 | Ποταμός Ασωπός. Δημοτική Κοινότητα Οινοφύτων. Επαρχιακή οδός | Αρνητικό (-) | Όχι (-) | Όχι (-) |
| 4 | Ποταμός Ασωπός. Οινόφυτα. ΝΕΟ Αθηνών – Θεσσαλονίκης. ΜΥΛΟΙ ΑΣΩΠΟΥ Α.Β.Ε.Ε. Κάτω από την Γέφυρα. Αριστερά. | Θετικό (+) | Ναι (+) | Ναι (+) |
| 5 | Ποταμός Ασωπός. Οινόφυτα. ΠΕΟ Αθηνών – Θεσσαλονίκης. ΜΥΛΟΙ ΑΣΩΠΟΥ Α.Β.Ε.Ε. Κάτω από την Γέφυρα. Αριστερά. | Θετικό (+) | Όχι (-) | Ναι (+) |
| 6 | Ποταμός Ασωπός. Συκάμινο. Επαρ. Οδός Αυλώνας – Σκάλα Ωρωπού. Γέφυρα Συκάμινου. | Θετικό (+) | Όχι (-) | Ναι (+) |
| 7 | Ποταμός Ασωπός. Ωρωπός. Οδός Ελευθερίας. Κάτω από την Γέφυρα. Από αριστερά. | Αρνητικό (-) | Όχι (-) | Όχι (-) |
| 8 | Ποταμός Ασωπός. Πλατάνια Ωρωπού. Οδός Αμφιαρείου – Χαλκουτσίου και Ειρήνης. Κάτω από την Γέφυρα. | Αρνητικό (-) | Όχι (-) | Όχι (-) |
| 9 | Ποταμός Ασωπός. Ωρωπός. Από οδό Ειρήνης. 200 μέτρα παρακάτω από την Γέφυρα στη οδό 25ης Μαρτίου, προς την ροή του ποταμού. | Θετικό (+) | Όχι (-) | Ναι (+) |
| 10 | Ποταμός Ασωπός. Δημοτική Κοινότητα Σκάλας Ωρωπού. Εκβολή του ποταμού Ασωπός | Θετικό (+) | Όχι (-) | Ναι (+) |
| 11 | Παραλία. Χαλκούτσι. Παραλία. Κοντά στην εκβολή του ποταμού Ασωπός | Αρνητικό (-) | Όχι (-) | Όχι (-) |
| 12 | Παραλία Χαλκουτσίου . | Αρνητικό (-) | Όχι (-) | Όχι (-) |
Σημείωση: Το σύμβολο (+) υποδηλώνει παρουσία/ανάπτυξη, ενώ το (-) υποδηλώνει απουσία.
Όπως προκύπτει από τον Πίνακα , από τα συνολικά 12 σημεία που εξετάστηκαν, τα 5 εμφάνισαν θετικό αποτέλεσμα για την παρουσία βακτηρίων Vibrio.. Στο σημείο 5, 6, 9, 10 παρατηρήθηκαν αποκλειστικά πράσινες αποικίες (όπως Vibrio parahaemolyticus, Vibrio vulnificus), ενώ στο σημείο 2 και 4 υπήρξε μικτή ανάπτυξη και των δύο τύπων αποικιών ((και το V. cholerae ή το V. alginolyticus))
Συμπεράσματα
Η κλιματική αλλαγή (αύξηση της θερμοκρασίας) σε συνδυασμό με τη διαχρονική βιομηχανική επιβάρυνση του Ασωπού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης παθογόνων στελεχών Vibrio με ανθεκτικότητα σε πολλαπλά αντιβιοτικά.
Η κλιματική αλλαγή, η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών και ακραία καιρικά φαινόμενα (π.χ. τυφώνες) έχουν οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια. Τα βακτήρια Vibrio είναι θερμόφιλοι μικροοργανισμοί. Η ιδανική θερμοκρασία για την ανάπτυξή τους είναι άνω των 17°C–20°C.
Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η άνοδος της θερμοκρασίας στον Ασωπό προκαλεί κατακόρυφη αύξηση (έκρηξη) των πληθυσμών τους, ενώ τον χειμώνα οι πληθυσμοί μειώνονται δραστικά ή τα βακτήρια εισέρχονται σε μια βιώσιμη αλλά μη καλλιεργήσιμη κατάσταση (VBNC – Viable But Non-Culturable).
Αν και πολλά είδη Vibrio (π.χ. V. cholerae, V. vulnificus, V. parahaemolyticus) είναι κατεξοχήν θαλάσσια ή υφάλμυρα, επιβιώνουν και πολλαπλασιάζονται σε εσωτερικά ύδατα με αυξημένη αγωγιμότητα.
Οι εισροή βιομηχανικών αποβλήτων και η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων που οδηγεί σε υφαλμύρινση (εισβολή θαλασσινού νερού στον υδροφόρο ορίζοντα κοντά στις εκβολές) δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες αλατότητας για τη σταθερή παρουσία του γένους.
Ο Ασωπός είναι επιβαρυμένος με υψηλές συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου [Cr(VI)] και άλλων βαρέων μετάλλων. Μελέτες έχουν δείξει ότι πολλά στελέχη Vibrio αναπτύσσουν μηχανισμούς ανθεκτικότητας στα βαρέα μέταλλα.
Η πίεση επιλογής από τα μέταλλα συχνά συνδέεται με την ανάπτυξη ανθεκτικότητας και σε αντιβιοτικά (co-resistance), καθιστώντας τα συγκεκριμένα βακτήρια δυνητικά πιο επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία.
Οι αγροτικές δραστηριότητες γύρω από τη λεκάνη απορροής του Ασωπού διοχετεύουν στο νερό μεγάλα ποσά αζωτούχων και φωσφορικών λιπασμάτων. Το υψηλό οργανικό φορτίο προκαλεί ευτροφισμό και ευνοεί την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού και του ζωοπλαγκτού (π.χ. κωπήποδα). Τα βακτήρια Vibrio προσκολλώνται συχνά στο χιτινώδες κέλυφος του ζωοπλαγκτού, χρησιμοποιώντας το ως υπόστρωμα και πηγή τροφής, γεγονός που αυξάνει τη συγκέντρωσή τους στο νερό.
Αν και είναι προαιρετικά αναερόβια, η μείωση του διαλυμένου οξυγόνου (ανοξικές συνθήκες) που προκαλείται από την αποσύνθεση της οργανικής ύλης στον επιβαρυμένο ποταμό, δεν εμποδίζει την ανάπτυξή τους, δίνοντάς τους πλεονέκτημα έναντι άλλων υποχρεωτικά αερόβιων μικροοργανισμών.
Προφυλάξεις για τα παθογόνα είδη του γένους Vibrio
Η προστασία από τα παθογόνα είδη του γένους Vibrio (όπως το Vibrio cholerae που προκαλεί τη χολέρα και τα Vibrio vulnificus και Vibrio parahaemolyticus) βασίζεται κυρίως στην προσεκτική κατανάλωση θαλασσινών και στην προστασία των ανοιχτών πληγών από το θαλασσινό νερό. Τα βακτήρια αυτά ευδοκιμούν σε ζεστά, παράκτια θαλασσινά ή υφάλμυρα νερά.
Ακολουθούν τα βασικά μέτρα προφύλαξης χωρισμένα σε κατηγορίες:
Ασφάλεια Τροφίμων και Κατανάλωση Θαλασσινών
- Αποφυγή ωμών θαλασσινών: Μην καταναλώνετε ωμά ή μισοψημένα κοχύλια, στρείδια, μύδια και άλλα οστρακοειδή.
- Σωστό μαγείρεμα: Μαγειρεύετε τα οστρακοειδή μέχρι να ανοίξουν τα κελύφη τους και συνεχίστε το βράσιμο για ακόμα 3-5 λεπτά. Απορρίψτε όσα δεν άνοιξαν κατά το μαγείρεμα.
- Πρόληψη επιμολύνσεων: Κρατάτε τα ωμά θαλασσινά μακριά από μαγειρεμένα τρόφιμα. Πλένετε σχολαστικά τα χέρια, τα μαχαίρια και τις επιφάνειες κοπής μετά από κάθε επαφή με ωμά αλιεύματα.
Κολύμβηση και Επαφή με το Θαλασσινό Νερό
- Προστασία πληγών: Μην μπαίνετε στη θάλασσα ή σε υφάλμυρα νερά αν έχετε ανοιχτές πληγές, κοψίματα, γρατζουνιές ή πρόσφατα τατουάζ.
- Αδιάβροχη κάλυψη: Αν η επαφή με το νερό είναι απαραίτητη, καλύψτε πλήρως την πληγή με ένα απολύτως στεγανό, αδιάβροχο επίθεμα.
- Σχολαστικό πλύσιμο: Αν μια πληγή έρθει σε επαφή με θαλασσινό νερό ή με χυμούς από ωμά θαλασσινά, πλύντε την αμέσως με άφθονο καθαρό νερό και σαπούνι…”
- Κ.Ν